AI in Nederland: wel in de directiekamer, maar niet op de werkvloer
De adoptie van AI blijkt sterk geconcentreerd bij het hoger management. 57% van de directieleden gebruikt AI, maar bij uitvoerende medewerkers zonder klantcontact ligt dat percentage op slechts 17%. Een gemiste kans, want juist op de werkvloer kan AI bijdragen aan werkverlichting, hogere klantgerichtheid en meer werkplezier.
“De technologie is er, de behoefte groeit, maar zonder duidelijke visie blijft AI steken in pilots en losse tools,” aldus Egbert Engelfriet, Managing Director van Integron.
“De potentie voor EX én CX is enorm, mits je het strategisch en organisatiebreed aanpakt.”
Grote verschillen tussen sectoren en functiegroepen
De adoptie verschilt aanzienlijk per branche. In ICT en financiële dienstverlening wordt AI relatief vaak ingezet, maar in sectoren als zorg, transport en retail blijft het gebruik achter. Belemmerende factoren zijn onder meer een gebrek aan expertise, hoge implementatiekosten en zorgen over privacy.
Ook binnen organisaties zien we een kloof. AI-gebruikers voelen zich lang niet altijd deskundig. Slechts 43% beschouwt zichzelf als ervaren gebruiker. Daar komt bij dat 61% verwacht zich nieuwe vaardigheden eigen te moeten maken. En onder niet-gebruikers denkt 35% – wellicht ten onrechte – dat ze geen nieuwe kennis nodig hebben.
AI-gebruik leidt tot meer beweging op de arbeidsmarkt
Opvallend is dat AI-gebruikers vaker van baan wisselen. 34% solliciteerde het afgelopen jaar, tegenover 21% van de niet-gebruikers. Daarnaast overweegt 41% een nieuwe stap te zetten. De verklaring? AI-gebruikers blijken innovatiever, zelfstandiger en toekomstgerichter – en zoeken een organisatie die hen daarin faciliteert.
Van hype naar houvast: AI vraagt om strategisch leiderschap
De roep om richting is duidelijk. AI wordt pas waardevol als het breed gedragen wordt en een integraal onderdeel vormt van organisatieontwikkeling. Daarvoor zijn drie dingen nodig: een visie op AI, toegankelijke toepassingen én een cultuur waarin leren, experimenteren en verbeteren centraal staan.
“Wie nu investeert in AI-bekwaamheid, wint op meerdere fronten,” aldus Engelfriet. “Niet alleen in procesoptimalisatie, maar ook in betrokkenheid, innovatiekracht en klantgerichtheid.”
Employee Experience (EX) staat hoog op de agenda van organisaties. Toch beoordelen HR-professionals in Nederland de volwassenheid van hun eigen EX-aanpak met slechts een 6,1. Organisaties weten wel dat medewerkers belangrijk zijn, maar sturen er onvoldoende op. Dat blijkt uit ons onderzoek onder 130 HR-professionals dat we uitvoerden in oktober 2025
AI is in veel organisaties al aanwezig. Maar dat betekent nog niet dat het ook in het werk zit. Het verschil wordt zichtbaar als je niet vraagt: “hebben we AI-tools?”, maar: wie gebruikt AI eigenlijk, en wie niet?
Organisaties willen klantgerichter worden, maar missen vaak één cruciale schakel: echte dialoog. Niet alleen cijfers, niet alleen dashboards, maar het gesprek dat ertoe doet. Een klantpanel brengt die schakel terug in het hart van de organisatie. Het is een instrument dat verder gaat dan feedback ophalen. Het creëert een podium waarop klanten, partners en gebruikers meedenken, meewegen en meebepalen. Waar strategie tastbaar wordt en waar verbeteringen richting krijgen.